Świnoujście Karsibór
www.karsibor.com

NOCLEGI W KARSIBORZU:
1. Pokoje gościnne przez cały rok
2. Dom Gościnny PTASZARNIA

WARTO ZOBACZYĆ:
Obóz wolontariuszy
Pożar szkoły w Karsiborzu

Wyspa Karsibór

Powstała w latach 1874-1880 przez przekopanie południowo-wschodniego fragmentu wyspy Uznam kanałem Piastowskim (nazwę tę otrzymał w 1945 r.), który skrócił drogę wodną ze Świnoujścia do Szczecina.

Wyspa Karsibór ma zaledwie około 14 km2 powierzchni równin zajętych głównie przez uprawy rolne. Jedynie w zachodniej części wyspę pokrywają Lasy Karsiborskie o powierzchni około 4 km2. Od południa wyspa Karsibór otoczona jest wodami Zalewu Szczecińskiego. Na północy granicę wyspy stanowią ramiona Starej Świny - Rzecki Nurt i Młyńska Toń. Na wschód rozciąga się kraina ponad 40 wysp wstecznej delty Świny, z których większe to Warne Kępy, Wielki Krzek i Karsiborska Kępa.
 

Osada Karsibór
 

Wyspa Karsibór jest trzecią, zamieszkałą wyspą Świnoujścia. Na wyspie znajduje się osada, nosząca tę samą nazwę co wyspa, Karsibór. Jest to bardzo stara pomorska nazwa. W pomorskim języku „karś”, „karśniawy” znaczy „lewy”, co obecnie możemy tłumaczyć jako „bór po lewej stronie”.

Osada to dawna wieś o zabudowie ulicówki, ciągnąca się na długości 2 km. Częściowo zabudowana po jednej stronie, a dalej w kierunku wschodnim ma zabudowę dwustronną. Od głównej ulicy odchodzi kilka ulic bocznych. Budynki głównie z drugiej połowy XIX i początków XX wieku, ale są też starsze chaty.
 

Zespół Folklorystyczny "Karsiborzanie"
Zespół powstał w 1996 roku w Karsiborzu. Założycielem i pierwszym instruktorem był Krzysztof Gałka. Obecnie zespołem kierują Piotr Piętka i Tomasz Stefaniak. Repertuar zespołu stanowi muzyka ludowa ze wszystkich regionów Polski. Licznym występom towarzyszy akompaniament instrumentów kaszubskich oraz charakterystyczne ludowe stroje krakowskie.
Skład zespołu: Piotr Piętka- instruktor, akordeon, śpiew Tomasz Stefaniak- instruktor, akordeon, śpiew Marcelina Burdziak- klarnet, śpiew Patrycja Pietrala- bęben, śpiew Katarzyna Burdziak- tarka, śpiew Piotr Cieciuch- diabelskie skrzypce, śpiew Agnieszka Tyburska- śpiew Monika Stefaniak- śpiew Aleksandra Czop- śpiew Paweł Radomski- śpiew.

 

Warto zobaczyć:

Zabytkowy kościół gotycki w Karsiborzu z XV wieku, z wieżą dobudowaną w wieku XVIII.

We wschodniej części wyspy Karsibór znajduje się zabytkowy kościół gotycki, zbudowany w XV wieku, z wieżą dobudowaną w XVIII. We wnętrzu zabytkowy XV wieczny ołtarz (częściowo zrekonstruowany, po kradzieży dokonanej w latach 90-tych) i ambona z XVIII. Jest też model statku „Kolumbia” znaczących rozmiarów, będący kopią modelu z 1668 roku, a wykonany w 1909 roku.

Jest to budowla salowa, orientowana, pierwotnie bez wieży, z prezbiterium prosto zamkniętym. Mury wzniesiono z cegły na kamiennym fundamencie i przykryto drewnianym stropem belkowanym oraz dachem dwuspadowym pokrytym blachą miedzianą. Strop podbity jest obecnie boazerią.

Elewacje północna i południowa rozczłonkowane są wysokimi oknami o ostrołukowym wykroju z maswerkowym, drewnianym laskowaniem. Niestety otynkowanie kościoła uniemożliwia określenie ich pierwotnego kształtu. Elewacja wschodnia jest obecnie bezokienna. W ścianie południowej w pobliżu wschodniego narożnika znajduje się ostrołukowe wejście do zakrystii wydzielonej z wewnętrznej przestrzeni nawy drewnianym parawanem. Wejście główne znajdowało się od strony zachodniej, do której dobudowano wieżę.

Posiada ona plan kwadratu zwężającego się uskokowo ku górze. W pierwszej kondygnacji znajduje się kruchta z ostrołukowym wejściem portalowym oraz para okienek o wykroju trójliścia, osadzonych symetrycznie w każdej ze ścian. Druga kondygnacja stanowi jedynie uskokowe przejście do poziomu trzeciego, w którym znajdują się dzwon. Ściany nośne tej części wieży wykonane są w cegle natomiast laskowanie ostrołukowego w wykroju, tryforyjnego okna z drewna. W środkowym ostrołuku znajdują się drewniane tarcze zegarowe. Każda z kondygnacji wydzielona jest profilowanym gzymsem kordonowym. Całość wieńczy ostrosłupowy hełm kryty blachą miedzianą z kulą i kogutem.

Chaty z końca XVIII wieku kryte strzechą

	Warte zobaczenia są także stare chaty kryte strzechą z końca XVIII wieku, o ładnej architekturze i ciekawym układzie wnętrz. Jedna z tych chat przy ul. Wierzbowej nr 7 wpisana została do rejestru zabytków województwa.
Zabytkowy cmentarz ewangelicki w Karsiborzu
W niewielkim lasku w Karsiborzu znajduje się piękny zabytkowy wiejski cmentarzyk, o którego istnieniu nie wiedzą często nawet rodowici mieszkańcy Świnoujścia. Tymczasem znawcy zabytków kultury materialnej twierdzą, że jest to jedna z najlepiej zachowanych małych, wiejskich nekropolii w Polsce. Najstarszy z odnalezionych nagrobków datowany jest na rok 1856. Pochówków dokonywano tutaj jeszcze do lat 40 zeszłego wieku. Była to jedyna nekropolia w Kasiborzu. Uwagę znawców zabytków kultury materialnej zwracają przede wszystkim pięknie zdobione, kunsztowne ogrodzenia, zabytkowe kamienie nagrobne i żeliwne krzyże. W dalszym ciągu widoczne jest pełne planistyczne założenie cmentarza, z wydzielonymi alejami i sektorami. Niestety, upływ czasu, niszczące działanie roślinności i znany z poprzedniego systemu brak dbałości o tego typu zabytki sprawiły, że karsiborski cmentarz potrzebuje pilnych prac porządkowych i renowacyjnych. Zrodziła się społeczna inicjatywa, której patronuje Towarzystwo Naukowe im. Karola Estreichera, mająca na celu utrzymanie porządku i sprawowanie ochrony nad tym zabytkiem.

Trochę z historii

Przekazy historyczne podają, że w czasie „potopu szwedzkiego” na wyspie wylądowały wojska szwedzkie. Wówczas to w plebani przy kościele karsiborskim zorganizowano sztab i siedzibę króla szwedzkiego Gustawa Adolfa II. Inny przekaz podaje historię statku „Kolumbia”. Otóż podczas burzy na Zalewie Szczecińskim zatonął bretoński statek, którego właściciel szczęśliwie ocalał. I on to właśnie przed trzystu laty ufundował dla kościoła model tegoż statku. Na początku naszego wieku model statku był już bardzo zniszczony, wykonano więc jego kopie.

Pomnik lotników RAF

I jeszcze jedna kartka z historii, bliższa naszym czasom. W czasie II wojny światowej 16 kwietnia 1945 rejon Świnoujścia bombardowany był przez alianckie lotnictwo. Podczas nalotu bombowego na cumujący na kanale krążownik „LÜTZOW” jeden z samolotów 617 Dywizjonu RAF-u, bombowiec „Lancaster” został zestrzelony. W południowej części wyspy, w karsiborskim lesie znajduje się symboliczny grób angielskich lotników (pochowani są na cmentarzu Cytadeli Poznańskiej) z pomnikiem - fragmentem skrzydła zestrzelonego samolotu, upamiętniającym miejsce tragedii.
 

Basen U-Bootów Na wyspie Karsibór znajdują się też pozostałości przystani z czasów II wojny światowej dla niemieckich łodzi podwodnych - tzw. u-bootów. Jest to betonowa konstrukcja umiejscowiona w sztucznej zatoczce Świny. Od 1944 roku była to baza łodzi podwodnych 4 szkolnej flotylii Kriegsmarine ze Szczecina, kutrów torpedowych i promów 8 AF - Flotille.  Obok basenu stoi jeszcze ruina hali warsztatowej, w której obsługiwano zawijające tu okręty. Po drugiej wojnie światowej, z basenu korzystały głównie statki wycieczkowe białej floty oraz barki rzeczne, transportujące  głównie z portu przeładunkowego w Świnoujściu węgiel, rudy żelaza oraz nawozy. Dziś z opuszczonego basenu korzystają zazwyczaj wędkarze oraz żeglarze.

Karsibór – zielona wyspa

Pod względem przyrodniczym wyspa jest bardzo ciekawa. Niektórzy nazywają te tereny „Wolińskim Polesiem”, przypominają bowiem bagna nad Prypecią. Na wyspie zachowały się wspaniałe okazy dębów. Są także drzewa, które miejscowa ludność nazywa „drzewami Gustawa Adolfa”. Podobno pod nimi król szwedzki jadał śniadanie.


Ptasi rezerwat - Karsiborska Kępa

Ptasi rezerwat - Karsiborska Kępa znajduje się na północy wyspy i jest pierwszym rezerwatem Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Zajmuje 180 ha podmokłych łąk Karsiborskiej Kępy. To lęgowisko ptaków siewkowatych i jedno z trzech najcenniejszych obszarów występowania wodniczki. Na łąkach zarastających niską trzciną gnieździ się od kilku procent światowego stanu tego rzadkiego ptaszka. Na terenie ostoi występują też inne rzadkie gatunki: orzeł bielik, kania rdzawa , błotniak łąkowy, derkacz , batalion - gatunki zaliczane do wymierających w skali świata. Ogółem ponad 140 rzadkich gatunków ptaków, które można podglądać o każdej porze roku. Przewodnicy, ornitolodzy chętnie oprowadzają turystów by przybliżyć nam życie skrzydlatych braci.
 

Warto wiedzieć, że Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP) jest zarejestrowaną krajową organizacją pozarządową, zajmującą się ochroną dzikich ptaków i miejsc, w których one żyją. Opiera się na wiarygodnych badaniach naukowych, a jego celem jest zachowanie i promowanie dziedzictwa przyrodniczego dla dobra obecnych i przyszłych pokoleń. OTOP jest partnerem Międzynarodowej Federacji Towarzystw Ochrony Ptaków BirdLife International:

Od kilku lat, Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków organizuje wakacyjny Obóz wolontariuszy rezerwatu Karsiborska Kępa. Kierowany jest on głównie do miłośników ptaków oraz do osób, które fascynują się przyrodą okolic Świnoujścia i chcą przyczynić się do ochrony walorów przyrodniczych tego rezerwatu.Miejscem obozowiska jest, już z resztą od kilku lat, duży plac na posesji współpracującego z OTOP mieszkańca Karsibórza - Krzysztofa Kałwy (na zdjęciu z lewej). Nadzorcą rezerwatu OTOP "Karsiborska Kępa" jest - Paweł Jabłoński - mieszkaniec Świnoujścia. Więcej informacji o OTOP, Karsiborskiej Kępie i wolontariacie znaleźć można na stronie www.otop.org.pl

Jak dotrzeć na wyspę

Dojazd autobusem miejskim, linią nr 5 od dworca kolejowego Świnoujście lub samochodem przez jedyny most nad Starą Świną, zbudowany w latach 1964-1966. Most nosi nazwę „Piastowski”.

Most Piastowski: przy długości ponad 370 m. ma jezdnię szerokości zaledwie 420 cm! W związku z tym obowiązuje na nim jednostronny ruch pojazdów, regulowany światłami. Most oddano oficjalnie z okazji 1000-lecia Państwa Polskiego, w 1966 roku. Do tego momentu jedynym połączeniem wyspy Karsibór ze światem był prom.

Zobacz:: Międzyzdroje   www.swinoujscie.com  www.wybrzeze.com.pl Usedom